Nie tylko Konopielka, czyli gwary mazowiecko-podlaskie na ekranie

Im więcej czytam i oglądam, tym bardziej uświadamiam sobie, jak pojemnym workiem jest worek z napisem „Gwary w filmach i serialach”. Stąd pomysł na próbę pewnego uporządkowania. Co jakiś czas na blogu będą się pojawiały zestawienia filmów, w których wykorzystano gwary konkretnych obszarów dialektalnych. Zaczynamy od dialektu mazowieckiego.

Z punktu widzenia podziałów dialektologicznych gwary dialektu mazowieckiego obejmują swoim zasięgiem obszar o wiele większy niż historyczne, czy dialektologiczne Mazowsze. Przedstawiony on został na poniższej mapie zaczerpniętej z przewodnika multimedialnego Dialektologia polska pod red. Haliny Karaś.

Podziały dialektologiczne Mazowsza

Jak wynika z mapy, wśród gwar mazowieckich wyróżnić możemy gwary następujących obszarów: Mazowsza bliższego, Mazowsza Dalszego, Kurpiowszczyzny, Mazur, Warmii, Ostródzkiego, Lubawskiego, Suwalszczyzny, Podlasia i Łowickiego. Spośród tych 10 obszarów nieliczne znajdują językową reprezentację w polskich filmach i serialach fabularnych. Z pewnością najbardziej medialnymi gwarami mazowieckimi są gwary Podlasia.

Gwary podlaskie

1. Konopielka (1982), reż. Witold Leszczyński

2.Historia o proroku Eliaszu z Wierszalina (1997), reż. Krzysztof Wojciechowski

3. U Pana Boga za piecem (1998), reż. Jacek Bromski

4. Biała sukienka (2003), reż. Michał Kwieciński

5. Ranczo (2006-2016), reż. Wojciech Adamczyk

6. Ranczo Wilkowyje (2007), reż. Wojciech Adamczyk

7. U Pana Boga w ogródku (2007), reż. Jacek Bromski

8. U Pana Boga za miedzą (2009), reż. Jacek Bromski

9. Popiełuszko. Wolność jest w nas (2009), reż. Paweł Wieczyński

10. Blondynka (2010-2015), reż. Mieczysław Gronowski

11. Pokłosie (2012), reż. Władysław Pasikowski

Gwary warmińsko-mazurskie

Te pojawiają się w filmach o wiele rzadziej niż gwary podlaskie:

1. Południk Zero (1970), reż. Waldemar Podgórski

2. W słońcu i w deszczu (1980), reż. Sylwester Szyszko

3. Róża (2011), reż. Wojciech Smarzowski

Gwary łowickie

Na koniec region, który przez niektórych traktowany jest jako obszar gwar małopolskich. Za prof. Haliną Karaś włączamy go jednak do gwar mazowieckich. Łowickie znalazło swoją skromną reprezentację w filmie:

1. Jasne Łany (1946), reż. Eugeniusz Cękalski

Zdaję sobie sprawę, że spis ten jest jedynie puntem wyjścia i na pewno będzie na bieżąco aktualizowany. Wszelkie sugestie i pomysły są bardziej niż mile widziane 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *